Bilim-kurgu sayfalarından çıkıp gerçek dünyanın parçası hâline gelmeye başlayan insansı robotlar, bugün artık teknoloji dünyasının en önemli odak noktalarından biri hâline gelmiş durumda. Çin ve ABD merkezli teknoloji şirketleri; fabrikalarda çalışabilecek, hizmet sektöründe görev alabilecek ve hatta orduda görevlendirilebilecek insansı robotlar geliştirmek için yarışıyor. Bu da önemli bir dönüşümün kapıda olduğunu gösteriyor. Şu anda bu dönüşüme öncülük eden Çin, bir yandan robot üretim kapasitesini artırırken, diğer yandan bu robotların beraberinde getireceği yeni gerçekliğe adapte olmaya çalışıyor. Bu bağlamda Çin’in Hubei eyaletinde ilginç bir uygulamanın temelleri atılıyor. Huabei’de kurulan yeni sistemde, insansı robotlara tıpkı insanlar gibi resmi kimlik numaraları verilmeye başlanacak.
Kimlik Numarası ile Bir Robotun Tüm Geçmişi İncelenebilecek
Çinli yetkililerin geliştirdiği bu yeni sistemdeher insansı robota özel 29 karakterlik bir kimlik kodu atanacak. Bu kod yalnızca basit bir kayıt sistemi işlevi görmeyecek; aynı zamanda robotun tüm yaşam döngüsünü takip etmeyi sağlayacak kapsamlı bir dijital profil görevi üstlenecek. Sistemde robotun üreticisi, model numarası, seri numarası, donanım özellikleri, yapay zekâ seviyesi, üretim kayıtları ve marka bilgileri gibi pek çok teknik detay yer alacak. Böylece her robot, üretildiği andan kullanım dışı kalana kadar merkezi bir sistem üzerinden takip edilebilecek.
Sistemin temel mantığı, Çin vatandaşlarının kullandığı kimlik numaralarına oldukça benziyor. Ancak robotlara verilen kimlik kodlarında insan kimliklerinden farklı olarak ekstra 11 karakter bulunuyor. Bu ek bölüm sayesinde robotların yalnızca kayıt bilgileri değil, kullanım geçmişleri ve performans verileri de kimlik bilgilerine eklenebiliyor.
Sistem özellikle bakım ve teknik takip konusunda önemli avantajlar sunabilir. Yetkililerin verdiği bilgilere göre robotların eklem aşınmaları, batarya durumu, hareket hassasiyeti ve operasyon kayıtları gibi veriler merkezi platform üzerinden anlık olarak izlenebilecek. Teknik ekipler de herhangi bir arıza durumunda robotun geçmiş operasyon kayıtlarını inceleyerek problemin kaynağını çok daha hızlı şekilde tespit edebilecek. Üstelik bu kayıtlar sayesinde olası bir hata ya da kazada sorumluluğun kimde olduğunun belirlenmesi de kolaylaşabilir. Özellikle fabrikalarda ya da insanlarla yakın etkileşim içinde çalışan robotlar düşünüldüğünde, bu tür bir takip sistemi güvenlik açısından oldukça önemli görülüyor.
Çin’in geliştirdiği bu sistem yalnızca aktif kullanım sürecini değil, ikinci el robot pazarını da etkileyebilir. Çünkü her robotun geçmiş kullanım bilgileri, bakım kayıtları ve performans geçmişi bu dijital profil içinde tutulacak. Böylece gelecekte ikinci el robot satın almak isteyen biri, o robotun geçmişini detaylı şekilde inceleyebilecek.
Sistem şimdilik test aşamasında. Ancak Optics Valley Dongzhi, Glroad, Hubei Qirobotics, Jingchu Humanoid Robot ve HandX gibi şirketlerin bazı robotları şimdiden bu ortak kodlama sistemine dâhil edilmiş durumda. Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’nın gerekli ulusal standartları yayımlamasının ardından ise bu kimlik sisteminin resmi olarak kullanılmaya başlanması bekleniyor.
